Καταπνίγεις τα συναισθήματά σου…ίσως να ανήκεις στη προσωπικότητα τύπου C

14 Οκτ Καταπνίγεις τα συναισθήματά σου…ίσως να ανήκεις στη προσωπικότητα τύπου C

Προσωπικότητα τύπου C: όταν καταπνίγεις τα συναισθήματά σου για να είναι όλοι καλά

Λες «είμαι μια χαρά» ακόμα κι όταν δεν είσαι. Δυσκολεύεσαι να πεις «όχι». Προτιμάς να καταπιείς τον εκνευρισμό σου παρά να δημιουργήσεις ένταση. Οι γύρω σου σε περιγράφουν ως ήρεμο/η, υπομονετικό/ή, πάντα διαθέσιμο/η.

Στην ψυχολογία, αυτός ο τρόπος λειτουργίας έχει περιγραφεί ως προσωπικότητα τύπου C. Δεν είναι διάγνωση ούτε «ετικέτα» που σε περιορίζει. Είναι ένας τρόπος να καταλάβεις γιατί μερικοί άνθρωποι κουβαλούν τόση εσωτερική ένταση χωρίς να φαίνεται.

Τύπος Α, Β και C: ποια η διαφορά

• Τύπος Α: βιασύνη, ανταγωνιστικότητα, φιλοδοξία, εύκολος θυμός. Η ένταση βγαίνει προς τα έξω.
• Τύπος Β: πιο χαλαρός, με λιγότερη πίεση για χρόνο και επιτυχία.
• Τύπος C: ήρεμος και συνεργάσιμος προς τα έξω, αλλά με εσωτερική ένταση. Ο θυμός, η στεναχώρια και οι ανάγκες μένουν ανείπωτα.

Ο τύπος Α δίνει εύκολα σήμα ότι δυσκολεύεται. Ο τύπος C σπάνια το κάνει, και γι’ αυτό περνά συχνά απαρατήρητος, ακόμα και από τον ίδιο του τον εαυτό.

Πώς προέκυψε η έννοια

Οι τύποι Α και Β περιγράφηκαν τη δεκαετία του 1950 από τους καρδιολόγους Friedman και Rosenman, σε έρευνες για τις καρδιακές παθήσεις. Ο τύπος C προτάθηκε τη δεκαετία του 1980, με πρωτοπόρο την ψυχολόγο Lydia Temoshok, μέσα από μελέτες σε ασθενείς με καρκίνο. Η ιδέα ήταν να εξεταστεί αν ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας σχετίζεται με την υγεία.

Μια σημαντική διευκρίνιση: η έρευνα δεν έχει αποδείξει ότι η προσωπικότητα προκαλεί καρκίνο ή επηρεάζει την πορεία του. Κανείς δεν πρέπει να νιώθει ενοχή ή φόβο για κάτι τέτοιο. Αυτό που θεωρείται τεκμηριωμένο είναι ότι η χρόνια καταπίεση των συναισθημάτων επιβαρύνει την ψυχική και τη σωματική μας ευεξία.

Σε τι είναι πιο επιρρεπής ο τύπος C

• άγχος και καταθλιπτική διάθεση,
• ψυχοσωματικά συμπτώματα: πονοκέφαλοι, ένταση στον αυχένα και στην πλάτη, γαστρεντερικά προβλήματα,
• εξουθένωση (burnout), επειδή είναι δύσκολο να μπουν όρια,
• σχέσεις όπου ο ένας δίνει συνέχεια και ο άλλος δεν ξέρει τι χρειάζεται εκείνος.

Ανήκω στον τύπο C; Σημάδια που αξίζει να προσέξεις

• Λες συχνά «δεν πειράζει» ή «είμαι καλά» ενώ δεν είσαι.
• Νιώθεις ενοχή όταν βάζεις τις δικές σου ανάγκες πρώτες.
• Αποφεύγεις τη σύγκρουση πάση θυσία.
• Δυσκολεύεσαι να ζητήσεις βοήθεια.
• Δεν ξέρεις πάντα τι νιώθεις, ή θεωρείς «υπερβολικό» να θυμώνεις.
• Η ένταση εκδηλώνεται στο σώμα σου πριν τη συνειδητοποιήσεις.

Αν αναγνωρίζεσαι σε αρκετά, δεν σημαίνει ότι έχεις κάτι «λάθος». Σημαίνει ότι έχεις μάθει να φροντίζεις τους άλλους σε βάρος σου, και αυτό αλλάζει.

Πώς μαθαίνεις να εκφράζεσαι

1. Ρώτα τον εαυτό σου «τι νιώθω αυτή τη στιγμή;» μερικές φορές τη μέρα. Η αναγνώριση προηγείται της έκφρασης.
2. Ξεκίνα με μικρά «όχι». Σε χαμηλού ρίσκου καταστάσεις, για να συνηθίσεις.
3. Δοκίμασε προτάσεις με «εγώ». «Εγώ δυσκολεύομαι με αυτό» αντί να τα κρατάς μέσα σου ή να κατηγορείς.
4. Θυμήσου ότι ο θυμός δεν καταστρέφει τις σχέσεις. Η καταπίεσή του συχνά τις απομακρύνει περισσότερο.
5. Δώσε στο σώμα διέξοδο: κίνηση, αναπνοή, γράψιμο.

Πότε αξίζει να ζητήσεις βοήθεια

Αν νιώθεις συνεχή εσωτερική ένταση, ψυχοσωματικά συμπτώματα, κούραση ή σχέσεις στις οποίες χάνεσαι, η ψυχοθεραπεία προσφέρει ασφαλή χώρο να μάθεις να αναγνωρίζεις και να εκφράζεις όσα κρατάς μέσα σου.